De halfwoestijn in de uiterste zuidoosthoek van Georgië: geërodeerde kleiruggen, moddervulkanen, gestreepte hyena’s en de plek waar in 2003 een luipaard op een cameraval werd vastgelegd.
Bestemming in Georgië
Nationaal Park Vashlovani (ვაშლოვანი) ligt op de Iori-hoogvlakte in de uiterste zuidoostpunt van Kacheti, tegen de grens met Azerbeidzjan. Het park zelf meet 25.114 hectare; samen met het strikte natuurreservaat en drie natuurmonumenten komen de beschermde gebieden op 35.292 hectare.
Dit is het droogste deel van Georgië. Geen bergweiden, geen bos, geen wijngaarden: droge steppe, geërodeerde kleiruggen die de mensen hier ariqebi noemen, ijl droogbos, rivierterrassen langs de Alazani en de Iori, en een veld van ongeveer twee dozijn actieve moddervulkanen.
Het is ook een lastig bereikbaar park. Er lopen alleen onverharde sporen, je hebt een terreinwagen nodig en voor de grensgebieden een vergunning uit Dedoplistskaro. Precies dat houdt het leeg: wie hier komt, ziet in twee dagen vrijwel niemand anders.
| Georgisch | ვაშლოვანი (Vashlovani) |
| Status nationaal park | sinds 2003 |
| Oppervlakte | 25.114 ha park · 35.292 ha totaal beschermd |
| Vanaf Tbilisi | ± 145 km / ± 2,5 uur tot Dedoplistskaro |
| Vervoer | Uitsluitend 4×4 |
| Vergunning | Verplicht voor de grensgebieden |
| Aanbevolen verblijf | 2 nachten |
De Iori-hoogvlakte
Twee uur ten zuiden van de wijngaarden begint de halfwoestijn.
Het landschap
Van gebarsten klei tot dicht ooibos langs de rivier, en dat allemaal onder de 600 meter.
Het beeld waar Vashlovani om bekendstaat: golvende ruggen van kale klei, door regen en wind uitgesneden tot scherpe ribbels en geulen. Georgiërs noemen ze ariqebi; in Engelstalige literatuur heten ze badlands. Bij laag licht verandert de kleur van grijsbeige naar oranje.
Tussen de kleiruggen ligt open grassteppe die in april en mei kort groen kleurt en de rest van het jaar geel is. Op de flauwere hellingen groeit ijl droogbos van pistache en jeneverbes. Schaduw is er nauwelijks.
In het uiterste zuiden ligt een veld met ongeveer twee dozijn actieve moddervulkanen: kegels van enkele tientallen centimeters tot meters hoog die koude, grijze modder opborrelen. Het geluid, een traag ploppen, is het enige wat je er hoort. Dit is een van de drie natuurmonumenten binnen de beschermde gebieden.
Waar de Alazani het gebied doorsnijdt, staat een strook dicht ooibos: het natuurmonument Kaklis Kure. Het verschil met de steppe eromheen is groot. Dit is ook waar de meeste dieren te vinden zijn, omdat het het enige permanente water is.
Dieren
De soortenlijst van Vashlovani lijkt meer op Iran dan op de Kaukasus.
Vashlovani is het belangrijkste leefgebied van de gestreepte hyena in Georgië, een nachtdier. Je ziet ze zelden; sporen en cameravallen leveren het bewijs. Het is een aaseter en voor mensen niet gevaarlijk.
De perzische gazelle verdween in de twintigste eeuw uit Georgië. In Vashlovani is de soort opnieuw uitgezet. Ze grazen in de open steppe en zijn met een verrekijker bij dageraad het best te zien.
De Kaukasische luipaard gold in Georgië als uitgestorven, tot in 2003 in Vashlovani een exemplaar in een cameraval liep, een dier dat de bijnaam Noah kreeg. Je zult er geen zien, maar het zegt alles over hoe leeg dit gebied is.
Ook de wolf, de lynx en de bruine beer komen voor, al leven de laatste twee vooral in de beboste randen. Wild zwijn is talrijk in het ooibos langs de Alazani. Blijf bij het kamperen bij je voertuig en berg voedsel afgesloten op.
Boven de kleiruggen jagen keizerarend, vale gier en monniksgier; de Adelaarskloof (Artsivi Kheoba) is naar de arenden vernoemd en is als natuurmonument aangewezen. Voor vogelaars is april tot juni de beste periode, wanneer de broedvogels op de kliffen zitten.
De halfwoestijn zit vol hagedissen, schildpadden en slangen, waaronder giftige adders. Draag stevige dichte schoenen, kijk waar je stapt en waar je je handen neerzet, en loop niet in het donker rond zonder lamp. Dit is geen theoretisch risico: de dichtheid is hier hoog.
De vier plekken
Vier bestemmingen, alle vier over onverhard spoor, drie ervan met vergunning.
| Plek | Wat het is | Vergunning | Waarvoor je gaat |
|---|---|---|---|
| Takhti-Tepa | BekendstNatuurmonument | Ja | Het veld met moddervulkanen; een deel is toegankelijk gemaakt, de rest is wild |
| Kaklis Kure | Natuurmonument | Ja | Ooibos langs de Alazani; het groenste en dierrijkste deel |
| Mijniskure | Uitkijkpunt aan de rivier | Ja | Het verste punt, aan de grens met Azerbeidzjan |
| Artsivi Kheoba | Adelaarskloof, natuurmonument | Nee | Kliffen met broedende arenden en gieren |
Voor Kaklis Kure, Takhti-Tepa en Mijniskure, de gebieden aan de grens, heb je een registratie en een kopie van je identiteitsbewijs nodig. In onze reis Vashlovani en David Gareja zijn vergunning en registratie vooraf aangevraagd; ter plaatse hoor je welke sporen die dag begaanbaar zijn.
Acht dagen in het droge zuidoosten van Georgië: het rotsklooster van David Gareja, twee dagen per jeep door Vashlovani en een boswandeling in Lagodechi. Met een eigen chauffeur en de vergunning voor het park al geregeld.
Vergunning & vervoer
Dit is geen park waar je even langs rijdt. Het vraagt voorbereiding.
Alles loopt via het bezoekerscentrum van de beschermde gebieden in Dedoplistskaro, Baratasjvili-straat 5. Daar krijg je de vergunning voor de grensgebieden, kaarten en de staat van de sporen na regen. In onze reis vragen wij de vergunning vooraf aan.
De sporen in het park zijn ongeplaveid klei met diepe geulen en losse stenen. Met een gewone huurauto kom je er niet, en bij regen wordt de klei zo glad dat ook een terreinwagen vastloopt. In onze reis rijdt een Engelssprekende chauffeur, op de pistes in een jeep.
Water voor de hele dag, want er is nergens iets te koop en geen betrouwbare bron. Verder brandstof (de laatste pomp staat in Dedoplistskaro), contant geld, zonwering, een hoed en dichte schoenen. Mobiel bereik is er op grote delen niet; laat je route achter bij de administratie.
De kruisingen in het park zijn niet bewegwijzerd en op meerdere plekken lopen sporen dood. Een ranger of lokale chauffeur is daarom geen luxe. Bovendien weten zij waar de gazellen die week grazen en waar de moddervulkanen op dat moment het actiefst zijn. Zie ook off-road en 4×4 in Georgië.
Slapen
Twee opties, en ze zijn allebei eenvoudig.
Het stadje op de rand van de hoogvlakte is de toegangspoort en de enige plek met voorzieningen: een handvol gastenverblijven en kleine hotels, een supermarkt, een pinautomaat en het laatste tankstation. De naam betekent “bron van de koningin”; de plaats zelf is niet bijzonder, maar praktisch.
De meeste bezoekers slapen hier twee nachten en rijden overdag het park in. Vertrek vroeg: naar Mijniskure en terug is een volle dag.
Op enkele plekken binnen de beschermde gebieden staan eenvoudige rangershutten en aangewezen kampeerplaatsen. Ze zijn basaal: geen stroom, beperkt of geen water, en je neemt alles zelf mee. Zet het in je aanvraag, dan reserveren wij een hut via de administratie in Dedoplistskaro.
Zo zie je de zonsopgang boven de kleiruggen en ’s nachts een donkere sterrenhemel. Ga er niet zonder chauffeur of gids heen.
In de omgeving
Vashlovani ligt aan het eind van de weg. Alles ligt terug naar het noorden en westen.
Signagi± 55 km tot DedoplistskaroDavid GarejaZelfde halfwoestijn
LagodechiHet tegenovergestelde park
KachetiDe wijnstreek ernaastLagodechi en Vashlovani liggen aan tegenovergestelde uiteinden van Kacheti en zijn elkaars tegendeel: vochtig bergbos tegenover droge steppe. Ze combineren slecht in één reis: het seizoen dat voor de een het beste is, is voor de ander middelmatig. Kies er één, of neem er een week voor.
Beste reistijd
Twee korte seizoenen werken, de rest van het jaar werkt het tegen je.
December–februari
Modder
0–10 °C en harde wind over de open vlakte. Het grootste probleem is niet de kou maar de klei: na regen of dooi worden de sporen onbegaanbaar, ook met 4×4. Meestal geen goed idee.
April–mei
Beste maanden
18–28 °C en de steppe kort groen met wilde bloemen, de enige weken dat dit landschap kleur heeft. Roofvogels broeden, gazellen zijn actief en de temperatuur is nog te doen. Dit is het moment.
Juni–augustus
Boven de 40 °C
Regelmatig meer dan 40 graden, zonder schaduw en zonder water. Alles wat je buiten de auto doet, is dan zwaar. Ook slangen zijn nu het actiefst. Wij plannen in deze maanden geen Vashlovani.
September–oktober
Beste maanden
20–30 °C, droog en stabiel, en het licht op de kleiruggen is dan op zijn mooist. De sporen zijn hard en goed berijdbaar. Combineert met de druivenoogst in de wijnstreek ten noorden ervan.
November
Kaal en leeg
10–20 °C en vrijwel geen bezoekers. Het landschap is op zijn kaalst, voor fotografen juist interessant. Het risico is regen: één stevige bui maakt de klei dagenlang onberijdbaar.
Zo werken wij hier
Vashlovani gaat niet zomaar open: je hebt een vergunning uit Dedoplistskaro nodig en een terreinwagen. De sporen zijn na regen onbegaanbaar en er staat geen bewegwijzering. Dit is geen gebied om zelf in te rijden.
Over vergunningen, terreinwagens, dieren, seizoen en waar je slaapt.
Voor de gebieden aan de grens met Azerbeidzjan (Kaklis Kure, Takhti-Tepa en Mijniskure) is een registratie nodig bij het bezoekerscentrum van de beschermde gebieden in Dedoplistskaro, met een kopie van je identiteitsbewijs. Voor de Adelaarskloof is dat niet nodig. In onze reis vragen wij de vergunning vooraf aan.
Nee. De sporen bestaan uit ongeplaveide klei met diepe geulen en losse stenen; een terreinwagen met vierwielaandrijving is verplicht. Na regen wordt de klei zo glad dat ook een 4×4 kan vastlopen. In onze reis rijdt een chauffeur met een jeep.
Een veld met ongeveer twee dozijn actieve moddervulkanen in het uiterste zuiden van het gebied: kegels van tientallen centimeters tot enkele meters hoog die koude, grijze modder opborrelen. Het is een van de drie natuurmonumenten binnen de beschermde gebieden. Een deel is toegankelijk gemaakt, de rest ligt in wild terrein.
April en mei, of september en oktober. In het voorjaar is de steppe kort groen en vol bloemen en broeden de roofvogels; in het najaar is het weer stabiel en zijn de sporen hard. Juni tot en met augustus loopt de temperatuur regelmatig boven de 40 graden op zonder schaduw. In de winter maken regen en modder het terrein onberijdbaar.
De grootste kans heb je op perzische gazellen (die zijn opnieuw uitgezet) plus wilde zwijnen bij de rivier en roofvogels boven de kliffen. Gestreepte hyena, wolf en lynx leven er wel maar zijn nachtdieren die je zelden ziet. Van de luipaard zijn sinds 2003 cameravalbeelden bekend.
De roofdieren niet, die mijden mensen. De echte risico’s zijn hitte, gebrek aan water, geen mobiel bereik en giftige slangen. Draag dichte schoenen, neem ruim water mee, laat je route achter bij de administratie en ga niet alleen het terrein in. Met een chauffeur of ranger is het gebied prima te doen.
Twee nachten in Dedoplistskaro met één of twee volle dagen in het park. Naar Mijniskure en terug is een dag; Takhti-Tepa en de Adelaarskloof samen ook. Eén dag heen en terug vanuit Signagi kan technisch, maar dan zie je alleen de rand. Voor dit gebied is dat zonde van de moeite en de rit.
In Dedoplistskaro, het stadje op de rand van de hoogvlakte: een handvol gastenverblijven en kleine hotels, plus de laatste supermarkt, pinautomaat en tankstation. Binnen het park staan basale rangershutten en kampeerplaatsen, die wij op aanvraag reserveren.
Het nationale park zelf meet 25.114 hectare. Samen met het strikte natuurreservaat en de drie natuurmonumenten (de Adelaarskloof, het ooibos Kaklis Kure langs de Alazani en de moddervulkanen van Takhti-Tepa) komen de beschermde gebieden op 35.292 hectare. De status van nationaal park dateert van 2003.
Het kan, maar het werkt zelden goed. Ze liggen aan tegenovergestelde uiteinden van Kacheti en zijn elkaars tegendeel: vochtig bergbos tegenover droge halfwoestijn. Bovendien verschilt het beste seizoen. Wie een week in Kacheti heeft, kan beide doen; bij een kortere reis is het verstandiger er één te kiezen.
Beperkt. De lange ritten over hobbelige sporen, de hitte, het gebrek aan schaduw en voorzieningen en de slangen maken het geen makkelijke bestemming voor jonge kinderen. Voor oudere kinderen die van dieren en off-road houden, is het juist een hoogtepunt, mits je in het voorjaar of najaar gaat en met een chauffeur reist.
Wij regelen de terreinwagen, de vergunningen in Dedoplistskaro en een chauffeur die de sporen kent, en plannen het in het voorjaar of najaar, wanneer het gebied op zijn best is en berijdbaar. Als vaste reis is dat Halfwoestijn in bloei, acht dagen Vashlovani en David Gareja; vogelaars kiezen de vogelreis van acht dagen langs de Javakheti-meren.
Geen betaling vóór akkoord
