Toesjeti: 8 dagen over de Abano-pas, met vier nachten in Omalo

Ruim een uur rijdt de 4x4 over een smalle weg langs de rivier naar Dartlo, in de Pirikiti-vallei. Het dorp bestaat uit leistenen huizen met houten balkons rond een rij verdedigingstorens en staat op de voorlopige Werelderfgoedlijst van UNESCO. Aan de rand ligt een halve cirkel van stenen banken waar de dorpsoudsten recht spraken. Bij de khati, kleine heidense heiligdommen waar nog geofferd wordt, mogen vrouwen niet komen; dat is een levend gebruik en wordt serieus genomen. Vanaf het dorp klim je over een steil pad naar Kvavlo: anderhalve kilometer en driehonderd hoogtemeters, ongeveer een uur omhoog, op schoenen met profiel. Van boven kijk je recht op de daken. 's Middags kun je langs de rivier verder de vallei in lopen, richting Chesho, of met een begeleider uit Dartlo te paard gaan; die paardentocht is optioneel. Tegen het eind van de middag rijd je terug naar Omalo, waar het diner in het guesthouse op je wacht.

Je chauffeur zet je af in Shenako, tegen de zuidhelling van de Gometsari-vallei. De stenen kerk met klokkentoren stamt uit de negentiende eeuw, toen de Russen hier het christendom opnieuw invoerden bij mensen die vasthielden aan een eigen mengsel van geloof en oudere gebruiken. Van daar loop je in ongeveer anderhalf uur oostwaarts naar Diklo, op een rug vlak bij de grens met Dagestan; je paspoort gaat mee. Boven het dorp liggen de resten van een vesting die in de eerste helft van de negentiende eeuw bij een inval uit Dagestan werd verwoest. De laatste meters ernaartoe gaan over een smalle graat zonder bescherming, met aan twee kanten de diepte. Waait het hard of is het nat, dan blijf je in het dorp en laat je de graat liggen. Heen en terug is het zo'n elf kilometer met zeshonderd meter klimmen, op bergschoenen. Wie het korter wil, blijft in Shenako en loopt daar een stuk de vallei in. In Shenako pikt de chauffeur je weer op voor de laatste avond in de bergen.

Dezelfde zeventig kilometer rijd je terug, weer vier tot zes uur netto. Nu je weet wat er komt, kijk je meer naar buiten: de haarspeldbochten onder de pas, het beukenbos lager op de helling. Bij Pshaveli begint het asfalt, en dan is het nog ongeveer drie kwartier naar Telavi, door een vlakte die na vijf dagen hoogte opvallend groen en warm aanvoelt. Met de stops ben je tot het eind van de middag onderweg. Je slaapt twee nachten in Telavi. Houden regen of sneeuw de pas gesloten, dan wacht je in Omalo een nacht langer en rijd je een dag later; de dag in Telavi is daarvoor gereserveerd.

Na vijf dagen grind is dit een dag op asfalt en op halve kracht. Eerst rijd je naar het noordwesten, naar de kathedraal van Alaverdi, die alleen in de vlakte van Kacheti (Kakheti) staat. Ze is elfde-eeuws en was eeuwenlang het hoogste kerkgebouw van het land. Binnen bedek je schouders en knieën; vrouwen hebben er een hoofddoek nodig, en die neem je zelf mee. Om vier uur sluit de deur, dus Alaverdi komt eerst. Daarna rijd je langs Telavi naar Gremi, in de zestiende eeuw de hoofdstad van het koninkrijk. In de toren loop je een trap op; bij helder weer zie je van boven de Kaukasus aan de overkant van de vallei. Op maandag is Gremi dicht en zie je de citadel alleen van buiten. 's Middags loop je in Telavi naar de muren van Batonis Tsikhe, de oude residentie van de koningen. Een ballonvaart bij zonsopgang, het huismuseum van Tsinandali en 's avonds een supra, een feesttafel met een tamada als tafelmeester voor de toosten, zijn optioneel.

Je vluchttijd bepaalt de vorm van deze dag. Gaat je Transavia-vlucht om 21:45, dan blijf je tot in de middag in Telavi, op de markt of in de straten rond het centrum, of je bezoekt optioneel het park van Tsinandali. Daarna gaat het in ongeveer twee uur over de Gombori-pas naar de luchthaven, aan de oostkant van Tbilisi. Vlieg je met Georgian Airways al om 06:40, dan zit je midden in de nacht in de auto en telt deze dag niet mee. Wil je die nachtrit niet, dan boeken we je tweede nacht in Tbilisi en rijd je op dag 7 na het programma naar de stad. De vertrektijden zijn die van de zomerdienstregeling 2026.