Door de bergen van Georgië: 15 dagen Mestia, Ushguli en Bordzjomi

De Prometheus-grot ligt ca. 35 minuten van het hotel. Over een verhard pad van ongeveer anderhalve kilometer, met trappen, loop je door zes zalen vol druipsteen. Zomer en winter blijft de temperatuur daar steken op zo'n 14 graden en de lucht is vochtig, dus een jas en schoenen met grip gaan mee. Bij de laatste zaal wacht een boot, en daarmee glijd je over het water van de grot naar de uitgang. Is de waterstand te laag, dan wandel je terug naar de ingang; reken dan op een extra kwartier tot twintig minuten. Op maandag is de grot dicht. Valt deze dag op een maandag, dan ga je de middag ervoor, direct na aankomst, en schuift Sataplia naar de ochtend. Na de lunch rijd je naar Sataplia. Daar liggen onder een overkapping de versteende sporen van dinosauriërs in de rots. Verder is er een kleinere grot, en een uitkijkpunt waarvan de vloer van glas is; heb je last van hoogtevrees, dan kijk je vanaf het pad ernaast.

Dit is de langste rit van de reis: ca. 5 uur netto, plus de stops, dus reken op een dag van een uur of acht. Over Zugdidi rijd je het dal van de Enguri in. Bij Jvari stop je bij de stuwdam: een betonnen boog van 271 meter tussen twee rotswanden, met erachter een stuwmeer dat per seizoen hoog of juist laag staat. Daarna wordt de weg smaller en draait hij bocht na bocht omhoog. Hij is geasfalteerd, maar na regen kan er steenslag liggen, en je chauffeur neemt er de tijd voor. In de loop van de middag verschijnen de eerste torens op de hellingen. Mestia ligt op ongeveer 1.500 meter. Voor het eten loop je een uur door het dorp, over twee tot vier kilometer vlak terrein, langs koshki: vierkante verdedigingstorens van vier of vijf verdiepingen, die families bouwden om zich tegen vijanden, vetes en lawines te beschermen.

Na de lange rit van gisteren heb je een dag zonder programma, en je chauffeur blijft in de buurt. Het rustigst is het museum in het dorp, met iconen, handschriften en zilverwerk die eeuwenlang in de kerken van de dalen eromheen werden bewaard. Wat meer beweging geeft de kabelbaan bij Hatsvali: boven loop je over een open graskam zo ver als je wilt en daarna zweef je weer omlaag. Het zwaarst is de tocht naar de Koruldi-meren op ongeveer 2.700 meter; een 4x4 met een chauffeur uit Mestia rijdt je over de steile serpentine omhoog, en die rit is optioneel. Bij het avondeten hoort hier kubdari.

Na het ontbijt stap je in een jeep. De weg naar Ushguli is inmiddels grotendeels van beton, met een paar korte stukken grind. Voor de ongeveer 45 kilometer reken je per richting op 1 tot 1,5 uur rijden, met stops langer; de weg volgt eerst de Enguri en klimt daarna door kale weiden. Ushguli bestaat uit vier gehuchten op ruim 2.100 meter, met tientallen torens tussen de stenen huizen en de Lamaria-kerk op een bult aan de rand. Aan het eind van het dal staat de Shkhara, met 5.193 meter de hoogste berg van Georgië. Vanaf het dorp volg je een pad langs de rivier dat geleidelijk stijgt, richting de gletsjer. Hoe ver je gaat, beslis je ter plaatse: tussen de 4 en 16 kilometer heen en terug. Stevige wandelschoenen en een warme laag zijn genoeg; op deze hoogte is het ook in juli fris als de zon weg is. Is de weg dicht door sneeuw of een aardverschuiving, dan blijf je in Mestia en loop je naar de Koruldi-meren of over de Zuruldi-rug.

Je chauffeur rijdt je in ca. 30 minuten naar een brug over de Mestiachala, waar het pad naar de Chalaadi-gletsjer begint. Het is zes kilometer heen en terug, en je bent er 2,5 tot 4 uur mee bezig. Eerst loop je door berkenbos, daarna over keien en grind dat het smeltwater heeft meegenomen, tot je voor de grijze ijswand staat waar de rivier onder vandaan komt. Je stijgt zo'n 280 meter, en het werk zit in de stenen onder je voeten, dus draag wandelschoenen met een stevige zool. Wie niet meegaat, wacht bij de brug of rijdt terug naar het dorp. Is het bewolkt, dan blijft de Ushba boven het dal onzichtbaar, maar de route door het bos en langs het ijs loop je evengoed. Rond het middaguur ben je terug in Mestia, en de rest van de dag is vrij: tijd voor een terras op het plein of een tweede rondje langs de torens.

Na het ontbijt rijd je de vallei weer uit, ca. 4 uur netto, met een lunchpauze onderweg. Langs de Enguri daal je af naar het laagland van Megrelië, waar het een stuk warmer en vochtiger is dan in de bergen. Martvili is een stadje tussen beboste heuvels, en halverwege de middag ben je er. Wie nog wil lopen, klimt naar het klooster op de heuvel midden in het stadje, waar je over de daken naar het groen kijkt. De avond is vrij.

Om tien uur gaat de Martvili-kloof open, en dan sta je bij de ingang, vóór de touringcars. Over trappen en een wandelpad langs de rand daal je af naar de steiger. Een rubberboot vaart een minuut of tien tussen de kalkwanden door, over groenblauw water en onder een waterval langs; je wordt nat, dus berg je telefoon op. Na flinke regen is de rivier soms te wild voor de boot; dan blijft het bij het pad boven de kloof. Daarna rijd je ca. 45 minuten naar de Okatse-kloof. Vanaf het bezoekerscentrum is het ongeveer zes kilometer heen en terug, met zo'n 130 meter klimmen, en het laatste stuk is een metalen gaanderij van 780 meter die aan de rotswand hangt, tot 140 meter boven de rivier. Sluit Okatse door regen, dan ga je meteen door naar de Kinchkha-waterval, die na een bui extra veel water heeft. Bij droog weer bezoek je hem aan het eind van de middag.

Een verhuisdag van ca. 4 uur netto, met twee kloosters om de rit te breken. Net voorbij Koetaisi ligt Gelati, dat koning David de Bouwer in 1106 liet bouwen, met een academie ernaast. Boven het altaar van de hoofdkerk zit een mozaïek van Maria tussen twee aartsengelen, gelegd met gouden steentjes, en de muren eromheen zijn van de vloer tot de koepel beschilderd. Een paar minuten verderop staat Motsameta op een rotspunt, met aan drie kanten een steile val naar de rivier. Ook hier gelden bedekte schouders en knieën. Daarna rijd je door de Rikoti-tunnel terug naar het oosten en het dal van de Mtkvari in. Rond vijf uur sta je in het kuurpark van Bordzjomi, waar je bij een paviljoen het bronwater proeft: lauw, met een zoute nasmaak. Een kabelbaan uit de Sovjettijd brengt je naar het plateau boven het park, met zicht over de kloof en het stadje, en weer omlaag.

Het nationale park begint aan de rand van het stadje. Bij het bezoekerscentrum meld je je aan; de toegang zit in de reis. Je chauffeur zet je af bij Likani, waar een gemarkeerde dagroute het park in loopt: eerst door dicht naald- en loofbos, daarna over een bergrug met uitzicht over de beboste heuvels richting het zuiden. Reken op ongeveer dertien kilometer en vijf tot zes uur lopen, met stijgen en dalen. Onderweg is niets te koop, dus neem water en eten mee, en draag wandelschoenen met profiel, want na regen is het pad glad. In het park leven bruine beren en wolven, maar die laten zich zelden zien. Aan het eind van de middag haalt je chauffeur je op. Wil je korter lopen, dan keer je om wanneer je wilt en wacht hij je eerder op.

In ca. 1 uur 45 rijd je naar het zuiden, het rotsdal van de Mtkvari in, langs de burcht van Khertvisi op een rots tussen twee rivieren. In de twaalfde eeuw lieten koning Giorgi III en zijn dochter Tamar een kloosterstad in de wand van Vardzia hakken, met kamers, kapellen, wijnkelders en gangen over dertien verdiepingen. Een aardbeving brak in 1283 de voorkant van de rots weg, en sindsdien liggen de vertrekken open naar het dal. Een elektrisch wagentje brengt je van de parkeerplaats naar het begin van de route; daarna klim je over trappen en door tunnels naar de kerk met een fresco van Tamar. Op de terugweg stop je in Akhaltsikhe bij het Rabati-kasteel, waar een kerk, een moskee met minaret en een synagoge binnen één muur staan. Een groot deel is in 2012 opnieuw opgetrokken, en dat zie je. Tegen zessen ben je terug in Bordzjomi.

De laatste hele dag is vrij, en je chauffeur is er nog. Het minst inspannend is een ochtend op een terras aan de Mtkvari en een middag in het kuurpark bij de bronnen. Op twintig minuten rijden ligt het Groene Klooster, een kleine stenen kerk uit de negende of tiende eeuw, die je na een korte wandeling door het bos bereikt. Wie nog een dag in de bergen wil, rijdt drie kwartier omhoog naar Bakoerjani op 1.700 meter, waar je in de zomer over de skihellingen wandelt; paardrijden is daar optioneel.

Je vlucht bepaalt hoe de laatste dag eruitziet. Het toestel van Transavia gaat om 21:45: dan heb je de ochtend nog in Bordzjomi en rijdt je chauffeur je na de lunch in ca. 2,5 uur naar het vliegveld van Tbilisi. Het toestel van Georgian Airways gaat om 06:40, en dat haal je vanuit Bordzjomi alleen als je midden in de nacht vertrekt. Daarom ruilen we dan de vierde nacht in Bordzjomi voor een nacht in Tbilisi: je rijdt aan het eind van dag 14 naar de hoofdstad, en een transfer brengt je rond kwart over vier naar de luchthaven.