Wie is de Mol in Georgië: 15 dagen langs de opnamelocaties

Vanaf vandaag rijdt je eigen chauffeur mee, en de eerste rit is kort: een half uur naar Mtskheta, eeuwenlang de stad van de koningen van Oost-Georgië. Op een heuvel erboven staat het Jvari-klooster, gebouwd in de zesde eeuw, op een rotspunt hoog boven de samenvloeiing van Aragvi en Mtkvari. Beneden in het stadje loop je over de oude straten naar de Svetitskhoveli-kathedraal, binnen een muur met torens; een deel ervan zit in de steigers, en de ingang is tijdelijk aan de zijkant. Draag voor beide kerken kleding die schouders en knieën bedekt, en neem een sjaal mee, want omslagdoeken liggen er niet altijd. Je luncht in een van de straatjes rond de kathedraal. Op de terugweg stop je bij de Kroniek van Georgië, een rij betonnen pilaren van zo'n dertig meter boven het stuwmeer aan de noordkant van Tbilisi, met koningen, heiligen en bijbelverhalen in reliëf. Rond drie uur ben je terug in de stad.

Na vier nachten pak je voor het eerst je koffer, voor de rit naar de Kaukasus over de Georgische Militaire Weg (Georgian Military Highway), die de Russen in de negentiende eeuw over het gebergte aanlegden. Netto is het ca. 3 uur rijden; met twee stops kom je aan het eind van de middag aan. Na een uur houd je halt bij Ananuri aan het stuwmeer van Zhinvali: een vesting met twee kerken binnen één ringmuur, de grootste met een kruis, druivenranken en dieren in de gevel gehouwen. Daarna volgt de weg de Aragvi omhoog naar het skidorp Gudauri. Iets verderop staat het Vriendschapsmonument uit 1983, een halve cirkel van beton met binnenin een tegelmozaïek, gebouwd voor tweehonderd jaar verdrag met Rusland; voor veel Georgiërs ligt het gevoelig. Aan de kant van de afgrond is geen hek, dus blijf van de rand. Over de Kruispas, op bijna 2.400 meter, daal je af naar Stepantsminda.

Op tijd op pad, want rond tien uur schuiven er vaak wolken voor de Kazbek. Vanuit het dorp loop je naar de Drievuldigheidskerk van Gergeti, die in de serie in beeld kwam en op 2.170 meter op een groene bergkop staat. Heen en terug is het ongeveer 7 km, met ruim 450 meter stijgen; voor de klim reken je 60 tot 90 minuten, eerst door een dennenbos en daarna over de open helling. Het pad is los en soms steil: wandelschoenen dus. Bij de kerk wordt op kleding gelet, en doeken liggen er niet betrouwbaar klaar: neem zelf een sjaal en een lange broek of rok mee. Liever niet lopen kan ook, want de rit met een 4x4 naar boven is optioneel. Zit de Kazbek in de wolken, dan zie je vanaf de kerk nog altijd het dal van de Terek; bij echt slecht weer ruil je deze dag met morgen. 's Middags rijdt je chauffeur je naar de Sno-vallei, waar stenen hoofden van dichters langs de weg staan.

Een kortere dag, want morgen wacht de lange rit. In twintig minuten rijd je noordwaarts de Dariali-kloof in, waar de weg en de Terek samen tussen loodrechte rotswanden door moeten; je paspoort gaat mee, want de Russische grens is dichtbij. Een korte wandeling over een stenig pad brengt je bij de Gveleti-waterval, die tussen twee rotsen omlaag valt. Op de terugweg stop je even bij het klooster van Dariali aan de rivier. Wat je 's middags doet, kies je zelf: rondlopen in het dorp, optioneel paardrijden op de hellingen rond Stepantsminda, of optioneel met een paraglider boven Gudauri vliegen.

De enige lange dag van de reis: ca. 5 uur netto rijden, plus een bezoek en een lunch, dus reken op een uur of negen van deur tot deur. Na een vroeg ontbijt rijd je over de Militaire Weg terug naar het zuiden, langs het stuwmeer van Zhinvali, en bij Mtskheta draai je de snelweg naar het westen op. Bij Gori, de geboortestad van Stalin, verlaat je de snelweg voor Uplistsikhe, een stad die al lang voor onze jaartelling in een zandstenen helling boven de Mtkvari werd uitgehakt. Je loopt tussen woonruimtes, een zaal met een gewelfd plafond, wijnpersen en een tunnel die naar de rivier leidde. De rots is ongelijk en bij regen glad, dus draag schoenen met profiel. Na de lunch gaat het over de Rikoti-pas, waarachter het land groener en de lucht vochtiger wordt. Tegen vijven kom je aan in Koetaisi, tot 1122 de hoofdstad van het Georgische koninkrijk. De avond is vrij.

Na de rit van gisteren begin je laat. Pas tegen elf uur vertrek je naar Gelati, 25 minuten rijden. David de Bouwer stichtte het klooster in 1106 en ligt onder de poort begraven, zodat elke bezoeker over zijn graf stapt. In de hoofdkerk kijkt Maria met het kind vanuit een mozaïek van goudsteentjes neer. Op de terugweg zie je Motsameta op een richel boven de rivier. Bedek in beide kloosters schouders en knieën. 's Middags ben je vrij: je kunt de heuvel op naar de Bagrati-kathedraal of over de overdekte markt lopen, en het Historisch Museum is optioneel.

Twintig minuten buiten de stad ligt Tskaltubo, waar in de Sovjettijd arbeiders uit het hele land kwamen kuren in warm water met radon. Rond een groot park staan nog tientallen sanatoria, elk in een andere bouwstijl. De meeste staan sinds de jaren negentig leeg, met bomen in de trappenhuizen en mozaïeken die van de muren bladderen, en in een daarvan kregen de kandidaten van Wie is de Mol een opdracht. Je loopt door het park langs de badhuizen en bezoekt het museum, met de vertrekken waar Stalin zelf kuurde. Ga niet op eigen houtje een sanatorium binnen: sommige zijn bewoond, andere onveilig. Daarna rijd je een kwartier door naar de Prometheus-grot. Een verhard pad voert door zalen vol druipsteen, waar het rond de 14 graden is, dus neem een jas mee. De tocht eindigt in een bootje op de ondergrondse rivier; ligt de boot stil, dan wandel je dezelfde weg terug. De grot is op maandag gesloten, en dan ruil je deze dag met gisteren.

Dit is de laatste hotelwissel van de reis. Je rijdt in ca. 2,5 uur terug over de Rikoti-pas en volgt daarna de Mtkvari stroomopwaarts een beboste kloof in. Rond het middaguur kom je aan in Bordzjomi, een kuurplaats waar de familie van de tsaar in de negentiende eeuw een zomerpaleis had. Na de lunch ga je het Centrale park in. In een paviljoen onder een glazen koepel tap je het bronwater zelf: lauw, zout en een beetje bitter. Een kabelbaan uit de Sovjettijd brengt je van het park naar het plateau boven de daken, en weer naar beneden. 's Avonds ben je vrij; hier blijf je vier nachten.

Je chauffeur komt vandaag met een jeep, want voorbij Bakoerjani houdt het asfalt op. Eerst gaat het drie kwartier omhoog door het dennenbos naar dat wintersportdorp, op 1.700 meter. Onderweg zie je de smalspoorlijn naar Bordzjomi, met een ijzeren brug die aan Eiffel wordt toegeschreven; sinds 2020 rijdt er geen trein, maar de lijn wordt opgeknapt en moet volgens de Georgische regering vanaf januari 2027 weer rijden. Voorbij het dorp gaat een onverharde weg over de Tskhratskaro-pas, de pas van de negen bronnen, naar het Tabatskuri-meer op bijna 2.000 meter hoogte. Het meer ligt op een kale hoogvlakte, met een dorp, een kerkje en een paar herdershutten aan de oever, en hier speelde de opdracht Verbergen uit de laatste aflevering van Wie is de Mol in Georgië. Je wandelt een eind langs het water en eet de lunch die je 's ochtends in Bordzjomi hebt gekocht. Ligt er in mei of oktober nog sneeuw op de pas, dan blijf je bij Bakoerjani en loop je over de hellingen boven het dorp.

Ten zuiden van Akhaltsikhe wordt het dal van de Mtkvari smal en droog, en na ca. 1 uur 45 rijden zie je aan de overkant van de rivier een rotswand vol openingen. Eerst stop je kort bij Khertvisi, een burcht op een rotspunt waar twee rivieren samenkomen. Vardzia werd in de twaalfde eeuw uitgehakt als klooster en schuilplaats, met honderden ruimtes boven elkaar; toen een aardbeving in 1283 de voorkant wegsloeg, kwamen ze in het zicht te liggen. Het steile stuk naar de ingang doe je met een elektrisch wagentje, en daarna ga je over trappen, smalle richels en door een lange tunnel. In de kerk staan koningin Tamar en haar vader op de wand geschilderd. Op de terugweg ga je in Akhaltsikhe het Rabati-kasteel binnen, waar de kandidaten van Wie is de Mol in de laatste aflevering in Georgië hun test maakten. Kerk, moskee en synagoge staan er binnen één ommuring, en het meeste is in 2012 herbouwd. Rond zes uur ben je terug.

Geen programma, maar je chauffeur is er wel. Wie de serie volgde, laat zich in ca. 1 uur 40 naar het observatorium van Abastumani brengen, op 1.700 meter in het dennenbos en bekend uit de opdracht Maneschijn in de laatste aflevering in Georgië; overdag is er een rondleiding langs de koepels, die je ter plaatse zelf betaalt. Wie wil wandelen, begint in Likani, aan de rand van het stadje, aan een gemarkeerde route het nationale park Bordzjomi-Kharagauli in, van twee uur tot een hele dag. Een rit te paard door de heuvels is optioneel.

Hoe de laatste dag verloopt, bepaalt je vlucht. Transavia vliegt pas om 21:45, zodat de ochtend en het begin van de middag nog in Bordzjomi liggen, voor een laatste glas bronwater in het park; daarna rijdt je chauffeur je naar het vliegveld bij Tbilisi, ca. 2,5 uur netto. Bij Georgian Airways, dat om 06:40 vertrekt, haalt hij je rond twee uur 's nachts op en telt deze dag niet mee. Vind je dat te vroeg, vraag dan bij je aanvraag naar een laatste nacht dicht bij de luchthaven; die zit niet in de reissom.